Oprichting Vindicat in 1815
Op 4 februari 1815 werd in de herberg ‘Het Wapen der Zeven Provinciën’ op de hoek van Grote Markt en de Oosterstraat, naast de huidige locatie van de Febo, het Groninger Studenten Corps ‘Vindicat atque Polit’ opgericht. De eerste senaat werd gevormd onder leiding van Rector B.J. Winter. De Senaat bestond uit vier rechten-, vier geneeskunde-, twee theologie- en twee filosofiestudenten. In die tijd werden vrijwel alle Groningse studenten lid van het corps.
‘Vindicat atque Polit’ werd gekozen als lijfspreuk en is Latijn voor ‘handhaaft en beschaaft’, in het logo is dit terug te zien als het zwaard en de vijl die over elkaar heen gekruist zijn. Inzet van deze leus was het idee dat de studenten hen eigen rechten en verworvenheden tegenover de academie en de maatschappij moesten handhaven. Beschaven was bedoeld als het ontplooien op alle mogelijke manieren.
Op 3 maart 1815 werd op initiatief van de Senaat ‘MVTVA FIDES’ opgericht. Het betekende de eerste Sociëteit voor de studentenvereniging die op dat moment een maand oud was. Tot op heden wordt op deze dag de ‘Soccie dies’, ofwel de verjaardag van de sociëteit’ gevierd. De eerste locatie was in café ‘Het Gouden Hooft’ op de hoek van de Guldenstraat, de Grote Markt en de Waagstraat
De eerste Almanak
Een jaar na de oprichting komt een vijftal studentenliederenbundels uit. Na de publicatie hiervan gaat het snel. Er volgt een aantal periodieken waarvan de ‘Opregte Vindicater’, de ‘Clercke Cronicke’, de ‘Vaporisator’ en de ‘Gollem’ de bekendste zijn. De Opregte Vindicater verschijnt nog steeds eenmaal per jaar tijdens het driedaagse feest de Kermesse d’Hivers, smeuïge details over leden van de vereniging worden hierin door een geheime redactie verspreid. Ook de Gollem bestaat nog steeds, tegenwoordig als maandblad.
Maar het echte grote boekwerk verscheen in 1829 voor het eerst, de Groninger Studenten Almanak. Het boek verschijnt sindsdien jaarlijks en wist in 1833 zelfs de uitgave van de Universiteitsalmanak te staken. De Almanak van Vindicat werd als volledig ervaren en bovendien gaven de studenten aan het nieuwe boek.
Het boek verschijnt ieder jaar rond december, tot die tijd heeft een commissie van acht redacteuren er vier maanden full time aan gewerkt in hun eigen kantoor dat voor de rest van de leden ontoegankelijk is. Het is een prestigeproject om de voorgaande Almanak te overtreffen, maar vooral ook om hem mooier, beter en innovatiever te maken dan de redacties van andere corpora.
Compagnie der Vrijwillige Flankeurs
De geschiedenis van deze compagnie gaat eigenlijk nog verder terug dan 1830, het oprichtingsjaar. Al in 1665 ontstond er een groep studenten die zich de Compagnie der Vrijwillige Flankeurs noemt. De stad Groningen werd in dat jaar bedreigt door de Bisschop van Munster, Bernhard van Galen, beter bekend als ‘Bommen Berend’. Vrijwel alle honderdtwintig studenten in Groningen melden zich bij de Compagnie om de stad te beschermen. Na twee maanden neemt de dreiging af en kunnen de studenten de collegebanden weer in. Zeven jaar later, op 18 juli 1672 komt het daadwerkelijk tot een belegering en bestookt Bommen Berend de stad, waardoor de stad in brand vliegt. De studenten bewaken met tonnen water het Academiegebouw en de bibliotheek. Na vier maanden van beleg overwint de stad Groningen en wordt ook de Compagnie ontbonden.
In de periode tussen 1815 en 1830 hoorde het huidige België bij het Koninkrijk der Nederlanden. In 1830 komen de Belgen in opstand tegen deze situatie. Op 27 november marcheert een groep van 117 leden van Vindicat vanuit Groningen marcheert naar het slagveld om de koning te helpen. Zij noemen zich de ‘Vrijwillige Flankeurs Compagnie’ en zullen deelnemen aan de ‘tiendaagse veldtocht’.
Het Zwaardlied
Kort na de terugkeer van de Groningse Flankeurs wordt het nog steeds bekende zwaardlied geschreven en door de dichter Jan Gouverneur, in die tijd bekend als Jan de Rijmer. Het lied kent vier coupletten en werd in het begin gezongen op de melodie van het Wilhelmus. In 1890 componeerde L.A. van Dokkum de huidige melodie. Tezamen met het Io Vivat wordt het Zwaardlied gezongen op officiële gelegenheden wanneer de Senaat binnentreedt. In de Leeszaal van de sociëteit hangt nog steeds het portret van Jan Gouverneur, boven de deur naar het archief.
Afscheiding Pos Chaos Lux
In de jaren dertig van de negentiende eeuw was van het aanvankelijke liberale en anti-aristocratische karakter van de tijd van de oprichting in 1815 weinig meer te merken op Mutua Fides: de zogenaamde 'kroegpartij' had het voor het zeggen en zij beheerste in grote mate de gang van zaken op de sociëteit en binnen het corps. Dit leidde tot gevoelens van ontevredenheid bij een grote minderheid binnen het corps. Deze minderheid wilde juist de nadruk leggen op het beschaven, veel meer dan op het handhaven en hadden meer aandacht voor cultuur, literatuur en ontplooiing dan voor het ruige kroegleven en konden zich met de gang van zaken niet langer verenigen.
Zo scheidde zich op 20 februari 1840 bijna een derde van het totaal aantal leden van het corps af en richtten de ‘Studentenvereeniging Post Chaos Lux’(PCL) op, Latijn voor: na de chaos het licht. Ditmaal was de afscheiding wel degelijk vijandig van aard, het corps erkende PCL niet en wenste niets van deze club te weten. PCL wenste zich krachtig af te zetten tegen het corps en deed dit bijvoorbeeld door niet langer samen te komen op Mutua Fides maar in 'Het Provinciale Coffijhuis' , dat gevestigd was op de plek waar in 1883 eigen Mutua Fides zou worden geopend. Ook schreven zijn een eigen Almanak, volgens tijdgenoten ook boek dat mooier en literair hoogstaander was dan alle tot nu toe uitgegeven Almanakken.
Aanvankelijk was PCL een heuse bedreiging voor Vindicat maar na verloop van tijd stokt de aanwas en begonnen gesprekken over een fusie met het moedercorps. Door allerlei interne redenen komt het uiteindelijk niet tot een fusie maar worden de leden van PCL opgenomen door het corps en werd PCL ontbonden in 1845. Sindsdien is in het wapen van Vindicat de vijl voor het zwaard geplaatst in plaats van het zwaard voor de vijl, ofwel beschaven gaat vóór handhaven. Tevens is er een zon toegevoegd die achter de wolken oprijst, hoewel het onduidelijker is of dit ook met het einde van de afscheiding te maken heeft.
Een eerdere afscheiding verliep minder vijandig. In 1823 trad een groep Oost-Friezen uit het corps om zich te verenigen in de Landmannschaft ‘De Upstalboom’. De vereniging werd door de Senaat ook gewoon erkend. Het aantal leden nam na verloop van tijd echter zo af dat in 1839 de Upstalboom weer met Vindicat verenigd werd.
De eerste eigen Sociëteit
Sinds 1923 was de sociëteit gevestigd in een bovenzaal in het huis van weduwe Kuilenborg, gevestigd op aan de noordzijde van de Grote Markt, nummer 8. Op 11 oktober werd een nieuwe locatie betrokken, namelijk de bovenwoning van het huis van de heer Eekhof. Het pand heette de ‘Pool’ en bevond zich op de hoek van de Oude Ebbinge en de Grote Markt.
In 1876 wordt de Wet op het Hooger Onderwijs uitgevaardigd, deze gaf steeds meer studenten de ruimte om te studeren waardoor ook het studentencorps groeide. In 1876 wordt door de Senaat Kamerlingh Onnes een systeem van eigen drankexploitatie ingevoerd, dit zal voor grote winsten zorgen. Tweederde hiervan moest ten bate komen van een eigen Societeitsgebouw. Daarnaast brachten het Universiteitslustrum en een reunie in 1879 nog meer geld op. Er werd een Commissie van beheer van het fonds ten behoeve van een nieuwe sociëteit gevormd. Tezamen met de Bouwcommissie werd een premielening van 70.000 gulden uitgeschreven. De bouw kon beginnen en op 22 juni 1883 werd de nieuwe, eigen sociëteit geopend op de Grote Markt 13. In de loop der jaren wordt de sociëteit uitgebreid doordat de vereniging wat betreft ledenaantal nog steeds groeit. In 1913 wordt de benedenverdieping van het naastgelegen pand erbij betrokken en ingericht als nieuwe eetzaal.
Het pand aan de Noordzijde dat gebouwd werd in Nederlandse Rennaissancestijl zal uiteindelijk ruim zestig jaar dienstdoen als sociëteit. Tijdens de bevrijding van Groningen, op 17 april 1945, wordt het pand verwoest. Alleen de oude ‘eerste steen’, met drie van vier belangrijke kopstukken uit de Nederlandse geschiedenis, konden gered worden na de brand. Hugo de Groot, Boerhave en Erasmus worden in de nieuwe sociëteit teruggeplaatst. Hoofd van het Hooft gaat helaas verloren en staat daarom niet meer onder het herbouwbalkon.
“Oh Mvtva Fides”
Het ‘Oh Mvtva Fides-lied’ met de tekstregels “Oh Mvtva Fides, gij Bliksems mooie Kroeg” stamt oorspronkelijk uit de jaren 1884/1885 toen het tijdens toneelvoorstellingen gezongen werd door de toneelgroep ‘De Meistreelen’. Het lied werd eerst gezongen op de melodie van het liedje ‘Oh Suzanna, ik houd nog steeds van jou’ maar het heeft door tijdsslijtage haar eigen, iets afwijkende melodie gekregen en wordt nog steeds iedere woensdag en zaterdag gezongen na de jaarliederen.
Oprichting Magna Pete
De Groningsche Vrouwelijke Studenten Club Magna Pete werd opgericht op 1 november 1898. Het was de eerste vrouwelijke studentenvereniging van Nederland en heeft navolging gekregen in Leiden, Amsterdam, Utrecht, Delft, Wageningen en Rotterdam. De vereniging stond op goede voet met Vindicat, maar haar oprichting was noodzaak, de dames werd het lidmaatschap van het corps geweigerd. Uit een wandelclubje van damesstudenten uit 1896, ’Pluvia’ genaamd, ontstond uiteindelijk de damesclub. Magna Pete betekent ‘streef naar het grote’.
Magna Pete had door de jaren veel verschillende onderkomens. Tussen 1898 en1901 kwamen zij samen in Hotel 'Willems' op de Herestraat, waarna het verhuisde naar het Herewegviaduct, naar de Scholtenkoepel (van 1902-1903 en van 1904-1910) en tussentijds zaten ze nog een jaartje op het Nieuwe Kerkhof. Van de Scholtenkoepel verhuisde de dames in 1910 naar de Brugstraat 23a en daarna in 1916 naar Grote Markt 12 waar zij tot 1930 zullen blijven. Ze huren hier het ‘Clubgebouw’ van Vindicat. Beneden was de eetzaal van Mutua Fides en boven huisde Magna Pete. De ingang voor de Magna Peteleden was aan de achterkant, via een nauw steegje vanuit de Oude Ebbingestraat.
Van 1930 tot 1 mei 1942 zetelt het clubgebouw in het pand van Vopel Bond op de Kreupelsraat 2. Ook dit gebouw is verwoest bij de bevrijding van Groningen op 17 april 1945. Na de oorlog, als de studentenverenigingen weer uit de anonimiteit komen vindt Magna Pete een plek op Westersingel 19a waar ze tot 1945 blijven. Daarna worden het gebouw van de protestante studentenvereniging VERA in de Oosterstraat, het Filologisch Instituut in de Oude Boteringestraat 32 en het huidige hotel Corps de Garde nog gebruikt als sociëteit. Op 14 juni heeft de club weer een eigen pand aan de Hofstraat 16, hier blijven ze tot hun uiteindelijke fusie met Vindicat op 1 mei 1970.
Van ontgroenen naar verplicht kennismaken
In 1919 wordt Groentijd werd afgeschaft en vervangen door de Tijd Van Verplichte Kennismaking (TVVK). Het lichamelijk ontgroenen werd verboden.
Tweede Wereldoorlog
Op 10 mei 1940 raakt Nederland betrokken bij de Tweede Wereldoorlog. Eenmaal bezet door de Duitsers werd er een avondklok ingesteld en om 23.00 uur moest de Kroeg voortaan dicht. In het begin wordt er nog clandestien ontgroend, later komt men alleen nog in buurtschappen verenigd bij elkaar langs.
Op 1 november 1941 werd de Kroeg gesloten, omdat de Duitse bezetter het lidmaatschap voor Joden van Vindicat verbood. Iedereen meldde zich lid af en alleen de Senaat bleef nog lid om enigszins de boedel in veiligheid te kunnen brengen. Deze Senaat van Nouhuys, die viereneenhalf jaar aanbleef, verdient een ereplaats in de lange lijst van Senaten sinds 1815. Mede dankzij hun doortastend optreden zijn wij vandaag nog steeds in het bezit van enkele zeer waardevolle gebruiksvoorwerpen uit het Corpsverleden.
Bij de bevrijding van Groningen brandde de sociëteit uit. Veel van de bezittingen met Corpswapen, gingen in de oorlog verloren of werden niet teruggevonden. De schitterende senaatskoets bleef wèl bewaard. Na de bevrijding moest het studentenleven opnieuw worden opgebouwd. Het Corps werd in een nu verdwenen villa aan de Emmasingel ondergebracht. Daar werden de jaren 1940 tot en met 1946 kort na elkaar ontgroend en geïnstalleerd.
Bij de bouw van een nieuwe sociëteit aan de Oostzijde van de Grote Markt werden drie bewaard gebleven gebeeldhouwde ornamenten van het oude gebouw aan de Noordzijde hergebruikt als "nieuwbouwbalkon" in de conversatiezaal.
Corps de Garde
Op 17 april gaat bij de gevechten omtrent bevrijding van de stad Groningen door de Canadezen, de hele noord- en oostzijde van de Grote Markt in vlammen op. Ook het statige Mutua Fides werd onherstelbaar beschadigd en moest worden afgebroken.
Op 3 mei 1945 stelt de universiteit haar pand aan het Lopende Diep “Corps de Garde” ter beschikking voor tijdelijke huisvesting van het Corps. Het gebouw echter blijkt al snel veel te klein en weer werd er verhuisd. Tegenwoordig is er een hotel gevestigd en staat er een boekenkast met bijna alle Almanakken uit de geschiedenis van de vereniging. Traditioneel wordt de nieuwe Almanak hier ieder jaar aangeboden op de uitreikingsdag.
In september verhuist men naar de Emmasingel, naast het NS-station. Nu is daar de oprit van de snelweg richting Assen.
De bouw van de huidige Sociëteit
In 1947 wordt het Corpsherbouwfonds gesticht om de bouw van een nieuw pand financieel mogelijk te maken. Door tegenwerking van de winkeliers van de Grote Markt werd de nieuwe sociëteit aan de oostzijde van de Grote Markt gesitueerd, op de plaats waar eens het door de Gestapo gebruikte Scholtenshuis stond.
Op 27 februari 1954 werd het zevende Mutua Fides op de Grote Markt 27 in gebruik genomen.
Kaalscheren afgeschaft
Tot 1968 was het gebruikelijk dat eerstejaars bij de verplichte kennismakingsperiode werden kaalgeschoren in het Kapperhaak, een zaal naast de Conversatiezaal (CZ). Hierna wordt dit niet meer gedaan en wordt het Kapperhaak een ruimte die dienstdoet als garderobe.
De fusie met Magna Pete
Op 1 mei 1970 fuseren Magna Pete en Vindicat atque Polit. Na een proefperiode die uiterst goed was verlopen was het dan na al die jaren eindelijk zo ver.De vereniging gaat voortaan verder onder de naam en oprichtingsdatum van het oudste Corps “Vindicat atque Polit”
Senaatscrises
In 1969 treedt de Senaat Storm en met haar nog vele andere belangrijke bestuurscommissies af. Dit alles werd veroorzaakt door de groepering ‘Ante Chaos Lux’ hiermee teruggrijpend op de afscheidingsgroep uit de jaren veertig van de negentiende eeuw. De Ante Chaoten waren zeer conservatief en voelden zich verraden door de Senaat die steeds progressievere maatregelen begon te nemen. Onder andere door het invoeren van vernieuwingen omtrent de Introductietijd.
Uitbreiding van de Sociëteit
In maart 1977 komt de nieuwbouw achter de Kroeg gereed. De ‘Hot Plate’ (HP) en de huidige Koeroo (beide eetzalen) worden in gebruik genomen. De Koeroo was toen echter geen eetzaal, maar hier waren de Senaatskantoren gevestigd
In 1990 worden de twee onderste verdiepingen, dus onder de HP, aangekocht. Later dat jaar komen nog eens twee panden aan de achterzijde van de Sociëteit in bezit van het Corps.
In mei 1995 vindt er weer een grote verbouwing plaats. De senaatskantoren en sub-hokken werden verplaatst naar de onderste twee verdiepingen, waar tot voor kort de Lustrumkantoren waren gevestigd. en de bovenste verdieping werd omgevormd tot de huidige Koeroo-zaal. Ook de Van den Berg-zaal ontstond bij deze verbouwing.
Na een ingrijpende verbouwing en vernieuwing wordt in 1998 met een feestelijke stuca, de nieuwe Mensa in gebruik genomen. Het is een zeer moderne feestruimte (met nieuwe bar/ plafonds/ podiums/ vloer/ disco-installatie) geworden die de komende jaren weer mee moet kunnen.
In 2000 worden aan de achterzijde van het gebouw extra brandtrappen geplaatst en vinden er vele andere aanpassingen plaats omtrent brandpreventie en veiligheid. Na een lang traject komt er in 2002 een nieuwe keuken in de sociëteit. Hierdoor wordt er voldaan aan de wensen van de keuringsdienst van waren en is de keuken kwalitatief verbeterd. Wekelijks worden er 900 a 1000 borden uitgeserveerd in een van de eetzalen die vereniging rijk is. De keuken bestaat uit twee vaste chefkoks, aangevuld met een of twee leden.In 2003 wordt ook de spoelkeuken volledig vernieuwd om onder andere te voldoen aan de hygiënische normen en om de kwaliteit van het afwassen te verbeteren.
De Senaat veranderd dankzij alle nieuwbouw, er komt een nieuwe functie bij, de Senatus Assessor Aedificii Societatis. Deze is verantwoordelijk voor het gebouw.
Eerste vrouwelijke Rector
Nog geen twintig jaar na de fusie met Magna Pete zal de eerste vrouwelijke Rector aantreden, aan mevrouw S. Heering de eer.
Eerste Loting
In het jaar 1990 vindt er een recordaantal nieuwe aanmeldingen plaats, 613 studenten willen lid worden. Omdat er beperkt ruimte is moeten er door middel van loting 174 mensen afvallen.
Tegensenaat
In april 1993 vindt er een senaatsverkiezing plaats. Wegens onvrede met het aanstellingsbeleid van voorgaande senaten daar waar het ging om belangrijke posten besluit een groep dissidenten, onder leiding van I. Faneyte, tot het oprichten van een tegensenaat. Op 22 april 1993 werd de tegensenaat met een voorsprong van 23 stemmen op een totaal uitgebracht aantal stemmen van 987 gekozen als nieuwe Senaat.
Tragisch incident
Na de introductietijd van 1997 werd men opgeschrikt door een tragisch ongeval. Er overleed een eerstejaars aan overmatig drank gebruik. Het was een zwarte bladzijde voor de vereniging. Daarna zijn er veel maatregelen getroffen om zoveel mogelijk risico's uit te bannen.
Start plannen voor nieuwbouw achtste Sociëteit
In 2002 gaat Vindicat de eerste gesprekken aan met de Gemeente omtrent de planontwikkelingen van de Gemeente Groningen rondom de Grote Markt. Het plan is dat de hele oostwand op de schop gaat en herbouwd wordt 15 meter naar voren. Hierdoor ontstaat achter ons huidige pand een grote ruimte wat in de toekomst als de nieuwe markt door het leven zal gaan. Aan de nieuwe markt zal een gigantisch bouwwerk genaamd het Forum gebouwd worden. Het Forum zal een nieuwe ontmoetingsplek worden in de binnenstad van Groningen en daarnaast plek waar de Groniger cultuur terugkomt. Dit in de vorm van tentoonstellingzalen, de Images en de openbare Bibliotheek. Als gevolg van deze plannen is aan Vindicat gevraagd hun huidige Sociëteit op te geven en te verschuiven naar de hoek van de Grote Markt en Martinikerkhof. Op dit moment lijken de plannen door te zullen gaan en zal Vindicat eind 2013 zijn intrek nemen in het 8ste Mutua Fides. Meer informatie is te vinden op de site vindicat.nl/nieuwbouw.
